Hoe vullen Roma-jongeren hun vrije tijd in?

Media focussen bij Roma-jongeren vaak op schoolparticipatie, maar waar houden die jongeren zich eigenlijk mee bezig in hun vrije tijd? In België is het normaal om vijf hobby’s tegelijk te hebben, en velen van hen zijn actief in een jeugdbeweging. Voorlopig lijkt de participatie van Roma-jongeren in de vrije tijd nog gering. Toch zien ervaringsdeskundigen die via school of jeugdwerk in contact komen met de Roma-jongeren, potentieel voor de toekomst.

Roma-jongeren versus ‘Belgische’ jongeren

Heidi_MasschaeleHet is moeilijk om ‘Belgische’ jongeren en Roma-jongeren te vergelijken, zo veel is zeker. “Zoals je veel verschillen hebt tussen Belgische kinderen, heb je dat ook binnen de Roma”, zegt Heidi Masschaele, zorgcoördinator bij basisschool De Mozaiek. “We merken wel dat sommigen het ritme niet gewend zijn. Op school is alles gestructureerd, bij hen thuis is alles veel losser.”

“Belgen zijn meestal verenigd”, vult Ingrid De Bock, brugfiguur bij Het Klimrek aan. “Ze zittIngrid_De_Bocken in jeugdbewegingen en kennen ook meestal de weg naar het verenigingsleven. Roma-jongeren kennen vrijetijdsactiviteiten niet van hun land van herkomst. Maar ze zouden het wel leuk vinden. Ze houden van muziek, spelen graag voetbal en hockey.”

Christophe Thiry, die via Habbekrats nauw contact heeft met de jongeren, vindt ze heel speels. “Ze kunnen echt spelen en rollebollen”, vertelt hij. “Ze zijn niet bezig met computers en gsm’s zoals andere tieners omdat ze dat ook niet hebben. Ik vind het heel dankbare kinderen.” Roma leven meer van dag tot dag volgens Uriëlle Van Den Eerenbeemt van vzw Jong. “Ze kunnen vandaag beloven om morgen te komen, maar hun plannen wijzigen snel”, zegt ze. “Daarnaast hebben ze ook een ongeschreven cultuur. We delen onze maandfolders persoonlijk uit om ze nog eens mondeling toe te lichten.”

Opre Roma, Habbekrats en Jong in plaats van Scouts of Chiro

De weg naar de sportclub, muziekschool of jeugdbeweging ligt voor Martin_BaloghRoma-jongeren niet voor de hand. Ze spelen vaak op straat met een bal of muziekinstrument, maar zullen niet snel op het verenigingsleven afstappen. Minder traditionele of reguliere verenigingen boeken wel succes, zoals Jong, Habbekrats en Opre Roma.

“Ik denk dat het komt omdat onze activiteiten op vrijwillige basis plaatsvinden”, vertelt Martin Balogh van zelforganisatie Opre Roma vzw. “Ze zijn niet verplicht  om elke week te komen, al doen de meesten dat eigenlijk wel. Bovendien is bij ons alles gratis. We vervullen de verwachtingen van zowel de ouders als de Christophe_Thirykinderen.”

Christophe Thiry van vzw Habbekrats vertelt dat ze nog maar een goed jaar Roma-jongeren aan, en dan vooral meisjes. “Ik denk dat dat gedeeltelijk te maken heeft met onze openingsuren, omdat we zo laat nog open zijn”, zegt hij. “Er wordt ook niet veel verwacht van hen. Bovendien geven we hen voedselpakketten en kunnen ze douchen. ’s Avonds breng ik hen ook naar huis.”

Vzw Jong bereikt vooral jongeren van Turkse en Marokkaanse origine. Urielle_Van_Den_Eerenbeemt“Binnen deze werkingen bereiken we moeilijker de Roma omdat ze in de minderheid zijn en geconfronteerd worden met racisme”, vertelt Van Den Eerenbeemt. “In de nieuwkomerswerking in de Brugse Poort is dat niet het geval omdat daar veel Roma en Bulgaren op af komen. Dat zorgt voor een groter gevoel van veiligheid. We proberen wel in te spelen op de raakvlakken tussen de verschillende groepen. Vandaar dat voetbal een goed middel is om te werken aan groepscohesie.”

Hoe kan je dan als organisatie meer Roma-jongeren bereiken?

Thiry vindt dat de jeugdbewegingen zelf eens naar de Roma-jongeren moeten toestappen. “Dat hebben wij met Habbekrats ook gedaan, en dan was de stap al kleiner voor hen. Ik zie de Roma-jongeren heel goed in het jeugdwerk passen. We nemen ze ook mee op kamp bijvoorbeeld en ze passen zich heel snel aan. Dat is eigen aan de Roma-gemeenschap.”

Ook Van Den Eerenbeemt bevestigt dat je zelf de eerste stap moet zetten. “Je kan niet verwachten dat ze vanzelf naar jouw bureau komen. Het is belangrijk om eerst een vertrouwensband aan te gaan.” Vzw Jong past haar werking niet speciaal aan voor de Roma. “In de nieuwkomerswerking hebben we regelmatig instuifmomenten waarop ze eigenlijk mogen doen wat ze willen: kikkeren, tv-kijken, op de computer spelen,… ‘Instuif’ slaat aan bij elke tiener.”

FC_Opre_RomaBrugfiguur van het Klimrek De Bock denkt dat het nog te vroeg is om op vrijetijdsactiviteiten voor Roma-jongeren in te zetten. “Als je in precaire omstandigheden leeft, ben je niet bezig met vrije tijd maar met overleven”, vindt ze. “Ze kunnen de kinderen niet wassen, geen kleren en geen eten geven. De verblijfsituatie van Roma in Gent moet zich in eerste instantie stabiliseren en dan pas kunnen we ze  beter begeleiden.” De kinderen zijn wel enthousiast als ze met Brede School vrijetijdsactiviteiten aanbieden op school. “We hebben al Judo- initiatie, basket, crea workshops,…. Telkens met een groot succes”, gaat De Bock verder. “De ouders zijn ook welkom om even binnen te springen en mee te kijken naar de activiteiten.”

(c) 2012 – Jeugdwerknet Redactie – Inne De Pooter